Umów konsultację
Restrukturyzacja firmy

Postępowanie układowe gdy wierzyciele się spierają.

Postępowanie układowe jest przeznaczone dla firm, w których istotna część długów jest sporna. Pełny spis wierzytelności i sprzeciwy pozwalają te spory uporządkować przed głosowaniem nad układem.

W skrócie

Postępowanie układowe to sądowe postępowanie restrukturyzacyjne, które można prowadzić, gdy wierzytelności sporne przekraczają 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem. Sąd rozpoznaje wniosek w ciągu 2 tygodni (6 tygodni, gdy potrzebna jest rozprawa), powołuje nadzorcę sądowego, a dłużnik zachowuje zarząd własny. Dłużnik musi uprawdopodobnić, że będzie na bieżąco pokrywał koszty postępowania i nowe zobowiązania.

Na czym polega

Czym jest postępowanie układowe.

Postępowanie układowe „umożliwia dłużnikowi zawarcie układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności” i może być prowadzone, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosu przekracza 15% sumy wszystkich wierzytelności uprawniających do głosu (art. 3 ust. 4 Prawa restrukturyzacyjnego). W praktyce to droga dla firm, które np. kwestionują kary umowne, roszczenia z rękojmi, rozliczenia z podwykonawcami czy wysokość odsetek — i nie mogą przejść przyspieszonego postępowania układowego ani postępowania o zatwierdzenie układu.

Postępowanie jest bardziej sformalizowane i dłuższe niż PPU, ale daje narzędzie, którego tamte nie mają: pełną procedurę ustalania wierzytelności ze sprzeciwami rozpoznawanymi przez sędziego-komisarza. Dzięki temu głosowanie odbywa się na podstawie zatwierdzonego spisu, a nie listy, którą wierzyciele kwestionują.

Warunki otwarcia

  • Niewypłacalność lub zagrożenie niewypłacalnością (art. 6).
  • Uprawdopodobnienie zdolności do bieżącego pokrywania kosztów postępowania i zobowiązań powstałych po jego otwarciu (art. 266 ust. 1). Bez tego sąd odmówi otwarcia (art. 8 ust. 2).
  • Brak pokrzywdzenia wierzycieli — sąd odmówi otwarcia, jeśli postępowanie miałoby służyć np. odsunięciu egzekucji bez realnego planu (art. 8 ust. 1).
Przebieg

Postępowanie układowe krok po kroku

  1. Wniosek

    Zawiera dane dłużnika, wstępny plan restrukturyzacyjny z propozycjami układowymi, wykaz majątku, wykaz wierzycieli i wierzytelności spornych (art. 265). Nie dołącza się odpisów propozycji dla wierzycieli. Sąd może zażądać zaliczki (art. 267).

  2. Zabezpieczenie majątku

    Jeszcze przed otwarciem sąd może ustanowić tymczasowego nadzorcę sądowego (art. 268). Od obwieszczenia o wpływie wniosku chronione są najem lokalu firmy i inne kluczowe umowy (art. 256 w zw. z art. 273).

  3. Otwarcie

    Sąd rozpoznaje wniosek w ciągu 2 tygodni, a gdy potrzebna jest rozprawa — w ciągu 6 tygodni (art. 270). Powołuje nadzorcę sądowego i sędziego-komisarza.

  4. Spis inwentarza, plan i spis wierzytelności

    W ciągu 30 dni nadzorca ustala skład masy układowej i sporządza plan restrukturyzacyjny oraz spis wierzytelności (art. 274 i 280).

  5. Sprzeciwy

    W ciągu 2 tygodni od obwieszczenia o złożeniu spisu uczestnicy mogą wnieść sprzeciw co do umieszczenia lub pominięcia wierzytelności. Rozpoznaje go sędzia-komisarz, opierając się na dokumentach i opinii biegłego (art. 91–93).

  6. Test zaspokojenia, głosowanie, zatwierdzenie

    Co najmniej 30 dni przed głosowaniem nadzorca składa test zaspokojenia i opinię o wykonalności układu. Potem zgromadzenie wierzycieli głosuje, a sąd zatwierdza układ albo odmawia zatwierdzenia.

Skutki otwarcia

Jak postępowanie układowe chroni firmę.

Po otwarciu stosuje się odpowiednio przepisy o skutkach PPU (art. 273). Oznacza to w szczególności:

  • Zawieszenie egzekucji wierzytelności objętych układem z mocy prawa, wszczętych przed otwarciem, i zakaz wszczynania nowych. Kwoty wyegzekwowane, a jeszcze niewypłacone, wracają do masy układowej (art. 278). Sędzia-komisarz może uchylić wcześniejsze zajęcia.
  • Wierzyciele zabezpieczeni mogą prowadzić egzekucję tylko z przedmiotu zabezpieczenia. Sędzia-komisarz może ją zawiesić łącznie do trzech miesięcy, gdy chodzi o majątek niezbędny do prowadzenia firmy (art. 279 w zw. z art. 260).
  • Ochronę kluczowych umów — najmu, dzierżawy, leasingu, rachunku bankowego, licencji, ubezpieczeń — przed wypowiedzeniem z powodu dawnych zaległości (art. 256).
  • Nadzorca sądowy wstępuje do procesów dotyczących masy układowej. Uznanie roszczenia czy ugoda zawarte przez dłużnika bez jego zgody nie wywołują skutków (art. 277).
  • Zakaz ogłoszenia upadłości do zakończenia lub umorzenia postępowania (art. 9a ust. 1 Prawa upadłościowego).

Dłużnik zachowuje zarząd własny w granicach zwykłego zarządu. Na czynności przekraczające ten zakres potrzebuje zgody nadzorcy sądowego, a na niektóre — rady wierzycieli.

Postępowanie układowe a przyspieszone postępowanie układowe

Najważniejsze różnice według Prawa restrukturyzacyjnego.
KwestiaPostępowanie układowePrzyspieszone postępowanie układowe
Wierzytelności spornePowyżej 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosuDo 15%
Termin na otwarcie2 tygodnie, przy rozprawie 6 tygodni (art. 270)1 tydzień, wyłącznie na podstawie dokumentów (art. 232)
Zdolność płatniczaDłużnik musi ją uprawdopodobnić we wniosku (art. 266)Sąd nie bada jej w tym samym trybie; dłużnik wpłaca zaliczkę (art. 230)
Zabezpieczenie przed otwarciemMożliwy tymczasowy nadzorca sądowy (art. 268)Brak odrębnego postępowania zabezpieczającego
Ustalanie wierzytelnościPełny spis, spis inwentarza, sprzeciwy rozpoznawane przez sędziego-komisarzaSpis w uproszczonym trybie, wierzyciel sporny może zostać dopuszczony do głosu
Typowy czas trwaniaDłuższy — spory wymagają rozstrzygnięciaKrótszy — kilka miesięcy przy sprawnym przebiegu

30 dni opóźnienia w bieżących płatnościach kończy postępowanie

Sąd umarza postępowanie układowe, jeżeli dłużnik utracił zdolność do bieżącego zaspokajania kosztów postępowania i zobowiązań powstałych po otwarciu. Ustawa domniemywa tę utratę, gdy opóźnienie przekracza 30 dni (art. 326 ust. 2). Zanim złożysz wniosek, przygotuj realistyczną prognozę przepływów pieniężnych na cały czas trwania postępowania — z wynagrodzeniem nadzorcy sądowego.

Koszty i ryzyka

Koszty, czas i ryzyka.

Postępowanie układowe jest zwykle najdłuższym z trzech postępowań układowych — spory o wierzytelności wymagają czasu, a sprzeciwy bywają rozpoznawane z udziałem biegłych. Koszty obejmują opłatę od wniosku, zaliczki na wydatki i wynagrodzenie nadzorcy sądowego, które ustala sąd: od dwu- do czterdziestoczterokrotności przeciętnego wynagrodzenia, z dodatkową częścią, gdy postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy z przyczyn niezależnych od nadzorcy (art. 42). Nadzorcy przysługują zaliczki kwartalne (art. 43).

Ryzyka

  • Odmowa otwarcia, gdy nie uprawdopodobnisz zdolności do pokrywania bieżących kosztów.
  • Nieprzyjęcie układu — wierzyciele, z którymi spierasz się o należności, rzadko głosują „za”.
  • Odmowa zatwierdzenia, gdy wierzyciel głosujący przeciw wykaże, że w upadłości uzyskałby więcej (art. 165 ust. 2).
  • Odebranie zarządu własnego i ustanowienie zarządcy przy naruszeniach (art. 239 w zw. z art. 273).

Gdy postępowanie zostanie umorzone, dłużnik może złożyć uproszczony wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego (art. 328). Jeśli firma jest niewypłacalna, zarząd nadal ma obowiązek rozważyć wniosek o upadłość. Porównanie wszystkich ścieżek znajdziesz na stronie restrukturyzacji firmy.

Jak pomagamy

Postępowanie układowe z kancelarią

  • Analiza sporów

    Oceniamy, które wierzytelności realnie kwestionować, a które uznać — od tego zależy próg 15% i wybór postępowania.

  • Sprzeciwy i spis

    Przygotowujemy i odpieramy sprzeciwy do spisu wierzytelności, aby głosowanie odbyło się na rzetelnej podstawie.

  • Plan płynności

    Pomagamy przygotować prognozę, która uprawdopodobni zdolność do bieżących płatności — warunek otwarcia i trwania postępowania.

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania.

Kiedy wybrać postępowanie układowe zamiast przyspieszonego?

Gdy suma wierzytelności spornych przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosu. Przy niższym progu postępowanie układowe nie przysługuje — właściwe jest PPU lub PZU. Jeśli nie wiesz, jak rozstrzygną się spory, warto je przeanalizować przed złożeniem wniosku, bo przekroczenie progu w PPU kończy się umorzeniem.

Ile trwa postępowanie układowe?

Zwykle dłużej niż PPU — często kilkanaście miesięcy. Ustawa przewiduje 2 tygodnie (lub 6 przy rozprawie) na otwarcie, 30 dni na spis wierzytelności i plan oraz 2 tygodnie na sprzeciwy, ale rozpoznanie sprzeciwów i przygotowanie testu zaspokojenia wydłużają postępowanie. Przepisy przewidują dodatkowe wynagrodzenie nadzorcy, gdy postępowanie trwa ponad 12 miesięcy.

Czy wierzyciel może zakwestionować swoją pozycję w spisie wierzytelności?

Tak. W ciągu 2 tygodni od obwieszczenia o złożeniu spisu uczestnicy mogą wnieść do sędziego-komisarza sprzeciw co do umieszczenia wierzytelności, a wierzyciel pominięty — sprzeciw co do pominięcia (art. 91). Okoliczności uzasadniające sprzeciw można udowodnić wyłącznie dokumentem albo opinią biegłego (art. 93).

Czy w postępowaniu układowym zarząd traci kontrolę nad spółką?

Nie, co do zasady zachowuje zarząd własny. Czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają zgody nadzorcy sądowego, a niektóre — rady wierzycieli. Sąd może odebrać zarząd i ustanowić zarządcę, jeśli dłużnik narusza prawo ze szkodą dla wierzycieli lub nie wykonuje poleceń sędziego-komisarza.

Czy wierzyciel może złożyć wniosek o postępowanie układowe?

Nie. Postępowanie układowe wszczyna się wyłącznie na wniosek dłużnika (art. 7). Wierzyciel może natomiast — wobec niewypłacalnej osoby prawnej — złożyć wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego (art. 283 ust. 2).

Co dzieje się z procesami sądowymi po otwarciu postępowania układowego?

Procesy toczą się dalej, a wierzyciele mogą wszczynać nowe sprawy o zapłatę. Nadzorca sądowy wstępuje do nich z mocy prawa, a uznanie roszczenia, zrzeczenie się go czy ugoda zawarte przez dłużnika bez zgody nadzorcy nie wywołują skutków prawnych (art. 276–277).

Zobacz także

Kontakt

Porozmawiajmy.

Opisz krótko swoją sytuację i zostaw numer telefonu do kontaktu.

ul. Marsz. J. Piłsudskiego 74/320
50-020 Wrocław +48 58 585 99 80 biuro@kpuir.pl
Biura także w GdańskGdynia

Pierwsza rozmowa służy poznaniu Twojej sytuacji. Nie gwarantujemy wyniku postępowania.