Plan spłaty wierzycieli krok po kroku.

Plan spłaty wierzycieli w upadłości konsumenckiej to postanowienie sądu wydawane po zakończeniu sprzedaży majątku przez syndyka. Sąd wskazuje w nim wierzycieli uczestniczących w planie, dzieli między nich pieniądze zgromadzone w masie upadłości i określa, w jakim zakresie i przez jaki czas masz spłacać pozostałe zobowiązania. Wskazuje też, jaka część długów sprzed ogłoszenia upadłości zostanie umorzona po wykonaniu planu (art. 491¹⁵ ust. 1 Prawa upadłościowego).

Plan jest więc ceną oddłużenia. Wierzyciele dostają tyle, ile realnie możesz zapłacić, a Ty — po wykonaniu planu — zostajesz zwolniony z reszty długów. Wydanie postanowienia o ustaleniu planu kończy postępowanie upadłościowe. Syndyk przestaje zarządzać Twoim majątkiem, a dalsze spłaty wykonujesz już sam, bezpośrednio na rzecz wierzycieli.

Ogólne zasady całego postępowania opisujemy na stronie upadłość konsumencka. Jeśli chcesz zobaczyć plan spłaty z perspektywy codziennych pytań dłużnika — ile zostanie na życie, co z premią czy spadkiem — przeczytaj nasz artykuł plan spłaty w upadłości konsumenckiej — pytania i odpowiedzi.

W postanowieniu o planie sąd musi ustalić, czy doprowadziłeś do niewypłacalności lub istotnie ją pogłębiłeś umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa (art. 491¹⁵ ust. 1 pkt 3). W praktyce chodzi np. o zaciąganie kolejnych pożyczek na spłatę poprzednich mimo oczywistego braku możliwości spłaty, ignorowanie rosnącego zadłużenia czy wydatki wyraźnie nieadekwatne do dochodów. Konsekwencją jest dłuższy plan — od 36 do 84 miesięcy.

Poważniejsze jest działanie celowe: trwonienie majątku albo świadome niepłacenie wymagalnych długów. W takim przypadku sąd odmawia ustalenia planu i umorzenia długów (art. 491¹⁴a ust. 1 pkt 1). Tak samo postępuje, gdy w ciągu 10 lat przed wnioskiem prowadzono wobec Ciebie upadłość zakończoną umorzeniem długów. Wyjątek stanowią względy słuszności lub względy humanitarne — np. ciężka choroba czy sytuacja rodzinna. Jeśli po sprzedaży majątku zgromadzono pieniądze, sąd i tak je rozdzieli między wierzycieli, ale bez umorzenia reszty.

Sytuacja życiowa może się zmienić w trakcie planu. Ustawa przewiduje na to trzy rozwiązania:

• Zmiana planu na Twój wniosek (art. 491¹⁹ ust. 1) — jeśli nie możesz wywiązać się z obowiązków, np. po utracie pracy, sąd po wysłuchaniu wierzycieli może zmienić plan i przedłużyć termin spłaty, najwyżej o 18 miesięcy. Wniosek złóż od razu, zanim powstaną zaległości.
• Uchylenie planu i umorzenie (art. 491¹⁹ ust. 2) — gdy niemożność spłaty jest trwała i wynika z okoliczności od Ciebie niezależnych, np. trwałej niezdolności do pracy, sąd może uchylić plan i umorzyć niewykonane zobowiązania.
• Zmiana planu na wniosek wierzyciela (art. 491¹⁹ ust. 3) — gdy Twoja sytuacja majątkowa istotnie się poprawi z innych przyczyn niż wzrost pensji czy dochodów z własnej pracy, np. dzięki spadkowi lub wygranej, wierzyciel albo Ty możecie wnieść o zmianę planu.

We wszystkich tych sprawach sąd orzeka na rozprawie, o której zawiadamia wierzycieli przez obwieszczenie w KRZ.

Po wykonaniu planu

Gdy wykonasz plan, sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu jego wykonania i umorzeniu długów sprzed ogłoszenia upadłości, które nie zostały spłacone (art. 491²¹ ust. 1). Od tej chwili wierzyciele nie mogą wszcząć egzekucji tych długów. Umorzeniu nie podlegają m.in. alimenty, grzywny orzeczone przez sąd i odszkodowania z przestępstw — pełną listę opisujemy na stronie skutki upadłości konsumenckiej. Informacja o Twojej upadłości przestaje być publicznie ujawniana w KRZ po 3 latach od uprawomocnienia się tego postanowienia.

Prowadziłeś działalność gospodarczą? Zasady planu spłaty w upadłości przedsiębiorcy są zbliżone, ale procedura jest inna — opisujemy ją na stronie upadłość osoby prowadzącej działalność. Jeśli potrzebujesz pomocy przy stanowisku do projektu planu albo wniosku o jego zmianę, skontaktuj się z nami.